KKDİK kapsamı ve kayıt yükümlülüğü

30105 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik kapsamında, yılda 1 ton veya üzerinde kimyasal madde imal ya da ithal eden firmalar kayıt yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır.

Günümüzde bir madde için aşağıdaki kayıt türlerinden biri yapılabilir; ancak son noktada Tam Kayıt yapılması gerekmektedir.

• Tam kayıt
• Geçici kayıt
• Bireysel geçici kayıt

Ceza hükümlerinin hukuki dayanağı

KKDİK Yönetmeliği’nde doğrudan para cezası tutarları yer almaz. Yönetmeliğe aykırılık halinde uygulanabilecek yaptırımlar ilgili kanunlar çerçevesinde değerlendirilir.

KKDİK Yönetmeliği Madde 63’te belirtilen ve cezai yaptırım uygulanabilecek başlıca kanunlar şunlardır:

• 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 12’nci ve 13’üncü maddeleri ile 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (y) bendi
• 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun’un 11’inci ve 12’nci maddeleri
• 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 36 ila 42’nci maddeleri
• 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 66’ncı maddesi

2872 sayılı Çevre Kanunu; denetim, uygunsuzluk tespiti ve faaliyetin durdurulması gibi idari süreçleri düzenler. Ceza tutarları da ihlalin niteliğine göre bu kapsamda belirlenir.

Yönetmeliğe aykırılık halinde uygulanabilecek yaptırımlar

İdari yaptırımlar

• Kayıt yapılmadan kimyasal üretim veya piyasaya arz durumunda faaliyetin durdurulması
• Eksik veya yanlış bilgi verilmesi halinde düzeltme zorunluluğu
• İzin alınmadan kullanılan yasaklı maddelerin piyasadan çekilmesi

İdari para cezaları

2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında ihlalin türüne göre değerlendirilebilecek örnek başlıklar:

• Bildirim veya kayıt yükümlülüğünün yerine getirilmemesi
• Yasaklı kimyasalın kullanımı
• Yanlış veya eksik güvenlik bilgi formu hazırlanması
• Denetimin engellenmesi

KKDİK para cezası tutarları

Çevre Kanunu’nda yer alan cezalar her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için sabit değildir. Güncel uygulamada ihlalin türüne, miktara, riske ve tekrar durumuna göre farklı ceza tutarları uygulanabilir.

Para cezasına ek yaptırımlar

Para cezasına ek olarak aşağıdaki yaptırımlar da gündeme gelebilir:

• Faaliyetin geçici veya kalıcı olarak durdurulması
• Ürünün piyasadan toplatılması
• Lisans veya izin iptali
• Ciddi çevre zararlarında savcılığa suç duyurusu

30 Eylül 2026 sonrası denetim süreci

Bakanlık tarafından düzenlenen çeşitli seminer ve toplantılarda, son kayıt tarihi olan 30 Eylül 2026 sonrasında denetim çalışmalarına hız verileceği belirtilmiştir. Firmanızın ticari faaliyetlerinin aksamaması ve para cezalarıyla karşılaşmaması için kayıt sürecinin son günlere bırakılmaması tavsiye edilir.